Month: October 2025

У Бобки были замечательные штаны: Зеленые, вернее сказать, защитного цвета. Бобка их очень любил и всегда хвастался:

— Смотрите, ребята, какие у меня штаны. Солдатские!

Все ребята, конечно, завидовали. Ни у кого больше таких зеленых штанов не было.

Однажды Бобка полез через забор, зацепился за гвоздь и порвал эти замечательные штаны.

От досады он чуть не заплакал, пошел поскорее домой и стал просить маму зашить.

Мама рассердилась:

— Ты будешь по заборам лазить, штаны рвать, а я зашивать должна?

— Я больше не буду! Зашей, мама!

— Сам зашей.

— Так я же ведь не умею!

— Сумел порвать, сумей и зашить.

— Ну, я так буду ходить, — проворчал Бобка и пошел во двор.

Ребята увидели, что у него на штанах дырка, и стали смеяться.

— Какой же ты солдат, — говорят, — если у тебя штаны порваны?

А Бобка оправдывается:

— Я просил маму зашить, а она не хочет.

— Разве солдатам мамы штаны зашивают? — говорят ребята. — Солдат сам должен уметь все делать: и заплатку поставить и пуговицу пришить.

Бобке стало стыдно.

Пошел он домой, попросил у мамы иголку, нитку и лоскуток зеленой материи. Из материи он вырезал заплатку величиной с огурец и начал пришивать ее к штанам.

Дело это было нелегкое. К тому же Бобка очень спешил и колол себе пальцы иголкой.

— Чего ты колешься? Ах ты, противная! — говорил Бобка иголке и старался схватить ее за самый кончик, так чтоб не уколоться.

Наконец заплатка была пришита. Она торчала на штанах, словно сушеный гриб, а материя вокруг сморщилась так, что одна штанина даже стала короче.

— Ну, куда же это годится? — ворчал Бобка, разглядывая штаны. — Еще хуже, чем было! Придется все наново переделывать.

Он взял ножик и отпорол заплатку. Потом расправил ее, опять приложил к штанам, хорошенько обвел вокруг заплатки чернильным карандашом и стал пришивать ее снова. Теперь он шил не спеша, аккуратно и все время следил, чтобы заплатка не вылезала за черту.

Он долго возился, сопел и кряхтел, зато, когда все сделал, на заплатку было любо взглянуть. Она была пришита ровно, гладко и так крепко, что не отодрать и зубами.

Наконец Бобка надел штаны и вышел во двор. Ребята окружили его.

— Вот молодец! — говорили они. — А заплатка, смотрите, карандашом обведена. Сразу видно, что сам пришивал.

А Бобка вертелся во все стороны, чтобы всем было видно, и говорил:

— Эх, мне бы еще пуговицы научиться пришивать, да жаль, ни одна не оторвалась! Ну, ничего. Когда-нибудь оторвется — обязательно сам пришью.

Вопросы

1. Какие штаны были у Бобки?
   У Бобки были замечательные штаны: Зеленые, вернее сказать, защитного цвета.
2. Почему Бобка так любил свои штаны?
   Потаму что Ни у кого больше таких зеленых штанов не было.  Как Бобка порвал штаны?
   Бобка полез через забор, зацепился за гвоздь и порвал эти замечательные штаны.
3.  Что сказала мама, когда он попросил зашить дырку?
   Мама сказала что Бобка должен Сам зашить штаны.

4. Почему ребята стали смеяться над Бобкой?
   Потому что Ребята увидели, что у него на штанах дырка, и стали смеяться.
5. Что посоветовали ребята Бобке сделать?
   Ребята посаветоволи Бобке что он должен сам зашить.
6. Как Бобка шил заплатку в первый раз?
   Пошел он домой, попросил у мамы иголку, нитку и лоскуток зеленой материи.
   Дело это было нелегкое. К тому же Бобка очень спешил и колол себе пальцы иголкой.

7. Почему он отпорол первую заплатку?
   Бобка очень спешил и отпорол первую заплатку.
8. Как получилось, когда он пришил заплатку во второй раз?
   Он долго возился, сопел и кряхтел, зато, когда все сделал, на заплатку было любо взглянуть. Она была пришита ровно, гладко и так крепко, что не отодрать и зубами.

• 9. Что сказал Бобка в конце рассказа?
  — Эх, мне бы еще пуговицы научиться пришивать, да жаль, ни одна не оторвалась! Ну, ничего. Когда-нибудь оторвется — обязательно сам пришью.
  

Задания

1. Продолжи предложения

• Бобка гордился своими штанами, потому что они были замечательными.
• Мама не захотела зашивать дырку, потому что хотела чтобы Бобка сам зашил.
• Ребята помогли Бобке понять, что солдат должен сам зашить свои штаны
• Во второй раз заплатка получилась лучше, потому что Бобка много трудился.

2.  Соедини героя с действием

Герой	Действие
Бобка	Отказалась зашивать дырку
Мама	Посоветовали самому поставить заплатку
Ребята	Порвал и потом сам зашил штаны

Бобка-порвал и потом сам зашил штаны.
Мама-отказалась зашивать дырку.
Ребята-посоветовали самому поставить заплатку.

1. Почему мама поступила правильно, когда не стала зашивать штаны?
   Мама захатела чтобы Бобка самостоятельно зашил штаны.
2. Как ты думаешь, чему научился Бобка?
   Бобка научился решить свои проблемы самому.

Почему ребята стали хвалить Бобку в конце?
Ребята стали хвалить Бобку в конце потаму что он смог правильно зашить штаны.

3. Что важнее: чтобы штаны были красивые или чтобы человек был трудолюбивым и умел делать всё сам?
   Важнее всего чтобы человек был трудолюбивым и умел делать всё сам.

4. Найди смешной момент.

Какой эпизод тебе показался самым забавным? Почему?
— Чего ты колешься? Ах ты, противная! — говорил Бобка иголке и старался схватить ее за самый кончик, так чтоб не уколоться.
Потаму что это смешно.

Шляпа лежала на комоде, котенок Васька сидел на полу возле комода, а Вовка и Вадик сидели за столом и раскрашивали картинки.

    Вдруг позади них что-то плюхнулось — упало на пол. Они обернулись и увидели на полу возле комода шляпу.

Вовка подошел к комоду, нагнулся, хотел поднять шляпу — и вдруг как закричит:

— Ай-ай-ай! — и бегом в сторону.

— Чего ты? — спрашивает Вадик.

— Она жи-жи-живая!

— Кто живая?

— Шля-шля-шля-па.

— Что ты! Разве шляпы бывают живые?

— По-посмотри сам!

Вадик подошел поближе и стал смотреть на шляпу. Вдруг шляпа поползла прямо к нему. Он как закричит:

— Ай! — и прыг на диван. Вовка за ним.

Шляпа вылезла на середину комнаты и остановилась. Ребята смотрят на нее и трясутся от страха. Тут шляпа повернулась и поползла к дивану.

— Ай! Ой! — закричали ребята.

Соскочили с дивана — и бегом из комнаты.

Прибежали на кухню и дверь за собой закрыли.

— Я у-у-хо-хо-жу! — говорит Вовка.

— Куда?

— Пойду к себе домой.

— Почему?

— Шляпы бо-боюсь! Я первый раз вижу, чтоб шляпа по комнате ходила.

— А может быть, ее кто-нибудь за веревочку дергает?

— Ну, пойди, посмотри.

— Пойдем вместе. Я возьму клюшку. Если она к нам полезет, я ее клюшкой тресну.

— Постой, я тоже клюшку возьму.

— Да у нас другой клюшки нет.

— Ну, я возьму лыжную палку.

Они взяли клюшку и лыжную палку, приоткрыли дверь и заглянули в комнату.

— Где же она? — спрашивает Вадик.

— Вон там, возле стола.

— Сейчас я ее как тресну клюшкой! — говорит Вадик. — Пусть только подлезет ближе, бродяга такая!

Но шляпа лежала возле стола и не двигалась.

— Ага, испугалась! — обрадовались ребята. — Боится лезть к нам.

— Сейчас я ее спугну, — сказал Вадик.

Он стал стучать по полу клюшкой и кричать:

— Эй ты, шляпа!

Но шляпа не двигалась.

— Давай наберем картошки и будем в нее картошкой стрелять, — предложил Вовка.

Они вернулись на кухню, набрали из корзины картошки и стали швырять ее в шляпу» Швыряли, швыряли, наконец, Вадик попал. Шляпа как подскочит кверху!

— Мяу! — закричало что-то. Глядь, из-под шляпы высунулся серый хвост, потом лапа, а потом и сам котенок выскочил.

— Васька! — обрадовались ребята.

— Наверно, он сидел на полу, а шляпа на него с комода упала, — догадался Вовка.

Вадик схватил Ваську и давай его обнимать!

— Васька, миленький, как же ты под шляпу попал?

Но Васька ничего не ответил, Он только фыркал и жмурился от света.

Вопросы

1. Где лежала шляпа в начале рассказа?
   Шляпа лежала на комоде.
2. Кто сидел рядом с комодом?
   Котенок Васька сидел на полу возле комода.
3. Чем занимались Вовка и Вадик?
   Вовка и Вадик сидели за столом и раскрашивали картинки.
4. Почему Вовка закричал, когда подошёл к шляпе?
   Он падумал что она живая.
5. Как вёл себя Вадик, когда увидел, что шляпа движется?
   Он испугаллся и прыгнул на диван.
6. Куда спрятались мальчики от «живой» шляпы?
   Мальчили спрятались на кухне.
7. Что решили взять мальчики, когда пошли обратно в комнату?
   Мальчики решили взять кортошку.
8. Чем они стали кидаться в шляпу?
   Мальчики стали кидать кортошками.
9. Кто оказался под шляпой?
   под шляпой был котенок Васька.
10. Как Васька попал под шляпу?
    Шляпа упала на него.
    

Задания

1.Продолжи предложение

• Шляпа показалась ребятам живой, потому что она двигалась
• Мальчики испугались, когда увидили жывую шляпу.
• Всё оказалось просто, потому что это был котёнок Васька.

2. Соедини части

Соедини героя с его действием:

Герой	Действие
Вовка	взял клюшку
Вадик	закричал и убежал
Васька	спрятался под шляпой

Вовка-закричал и убежал
Вадик-взял клюшку
Васька-спрятался под шляпой

3. Найди смешной момент

Какой эпизод в рассказе тебе показался самым смешным? Почему?
Вовка подошел к комоду, нагнулся, хотел поднять шляпу — и вдруг как закричит:

— Ай-ай-ай! и бегом в сторону.

— Чего ты? — спрашивает Вадик.

— Она жи-жи-живая!

— Кто живая?

— Шля-шля-шля-па.

— Что ты! Разве шляпы бывают живые?

— По-посмотри сам!

Вадик подошел поближе и стал смотреть на шляпу. Вдруг шляпа поползла прямо к нему. Он как закричит:
Мне нравится этот эпизод потаму что я представляю всё и мне смешно.

4.Подумай и ответь

• Почему мальчики так испугались?
  Мальчики испугались потаму что они некогда не видели жывую шляпу.
• Что бы ты сделал(а), если бы увидел(а) «живую шляпу»?
  Я бы взял шляпу и посматрел бы что там двыгаэтса.
• Можно ли сказать, что мальчики были смелыми? Почему?
  Мальчили были смелымы потому что они подняли шляпу.

Домашнее задание: «Живая шляпа» читать, рассказывать

Լուսինը Երկրի շուրջը պտտվող երկնային մարմին է, և այդ պատճա­ռով դրան անվանում են Երկրի բնական արբանյակ: Լուսինն  իր ծավալով մոտ 50 անգամ փոքր է երկրա­գնդից : Երկրից Լուսնի հեռավորությունը մոտ 385000 կմ է: Լուսինը Երկրի շուրջ մեկ լրիվ պտույտ է կատարում 27 օր և 7 ժամում: Ճիշտ նույնքան ժամանակում նա մեկ պտույտ է կատարում նաև իր առանցքի շուրջը: Դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով:

Լուսինր սեփական լույս չունի: Մենք Լուսինը տեսնում ենք, որովհետե Արեգակի լույսն ընկնում է նրա վրա և անդրադառնում դեպի մեզ: Երկրի շուրջը պտույտի հետևանքով Լուսնի տեսանելի մասն անընդհատ փոփոխվում է և մեզ երևում է տարբեր չափերով:

Մոտավորապես մեկ ամսվա ընթացքում Լուսնի տեսանելի մասն աս­տիճանաբար մեծանում է, Լուսնի սկավառակը դառնում է ամբողջովին տեսանելի, այնուհետև սկսում է փոքրանալ: Այդ գործընթացը պարբերա­բար կրկնվում է: Լուսնի տեսանելի մասերն անվանում են Լուսնի փուլեր:

Երբ Լուսինը գտնվում է Արեգակի ու Երկրի միջև, նրա՝ դեպի Երկիր ուղղված մասը չի լուսավորվում, հետևաբար՝ տեսանելի չէ: Դա նորալուսնի փուլն է: Դրանից 1-2 օր հետո Լուսնի սկավառակի աջ կողմում սկսում է հայտնվել և աստիճանաբար մեծանալ Լուսնի բարակ եղջյուրը: Նորալուսնից մեկ շաբաթ անց արդեն երևում է Լուսնի սկավառակի կեսը: Դա կիսալուսնի փուլն է: Մոտավորապես ես մեկ շաբաթ անց Լուսինը երևում է ամբողջովին լուսավորված սկավառակի տեսքով. դա լիալուսնի փուլն է: Դրանից հետո Լուսնի տեսանելի մասն սկսում է աստիճանաբար փոքրա­նալ, և մեկ շաբաթ անց նորից երևում է միայն կեսը, այնուհետե ևս մեկ շա­բաթ անց Լուսինն անհետանում է՝ վերադառնալով իր սկզբնական՝ նորալուսնի փուլին:

Դուք ինքներդ գիշերը նայելով Լուսնի եղջյուրին՝ հեշտությամբ կարող եք որոշել. աճո՞ւմ, թե՞ նվազում է նա: Եթե Լուսինը երեում է ) տեսքով, ա­պա աճման փուլում է, իսկ եթե ունի ( տեսքը, ուրեմն՝ նվազում է:

Քանի որ Լուսինը համեմատաբար մոտ է Երկրին, ուստի բավականա­չափ լավ ուսումնասիրված երկնային մարմինն է: Նույնիսկ սովորական հե­ռադիտակով կարելի է նշմարել Լուսնի մակերևույթի կառուցվածքի որոշ առանձնահատկություններ: Հզոր աստղա­դիտակների և ավտոմատ կայանների օգ­նությամբ կատարված ուսումնասիրու­թյունների շնորհիվ կազմվել է Լուսնի մա­կերևույթի մանրամասն քարտեզը:

Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: Լուսնի վրա կան բարձր լեռնաշղթաներ: Առանձնապես շատ են խառնարանները, որոնք առաջացել են երկնա­քարերի հարվածների և հրաբուխների ժայթքումների հետևանքով:

Լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչե 120 ⁰C, իսկ գիշերն իջնում մինչե -160 ⁰C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ է Լուսինը միշտ դեպի Երկիր ուղղված միայն մի կողմով:
2. Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում Լուսնի փուլերը:
3. Ի՞նչ կառուցվածք ունի Լուսնի մակերևույթը:
4. Ինչո՞ւ Լուսնի վրա կյանք գոյություն չունի:
5. Ե՞րբ է մարդը ոտք դրել Լուսնի վրա:
6. Գիշերը նայեք Լուսնին: Նրա տեսքից որոշեք, թե մոտակա օրերին իր եղջյուրը կաճի՞, թե՞ կնվազի:

Մենք ապրում ենք Երկրի վրա: Դուք արդեն գիտեք, որ դա մի հսկայա­կան գունդ է, որի մակերևույթը պատված է ցամաքով և ջրով: Իսկ ուրիշ ի՞նչ մարմիններ կան աշխարհում:

Դրանցից ձեզ առավել ծանոթ են Լուսինն ու Արեգակը: Մութ գիշերը երկն­քին նայելիս մենք տեսնում ենք բազ­մաթիվ լուսատու, առկայծող կետեր: Դրանք աստղերն են: Բացի աստղերից՝ հայտնի են նաև մեծ ու փոքր երկնային շատ այլ մարմիններ, օրինակ՝ Արեգակի շուրջը պտտվում են նրա համեմատ փոքր չափեր ունեցող մարմիններ, որոնք կոչվում են մոլորակ­ներ: Դրանցից մեկը Երկիրն է: Հետագայում դուք կծանոթանաք երկնային մի շարք այլ մարմինների:

Այդ բոլոր մարմինների ամբողջությունն ընդունված է անվանել տիե­զերք: Տիեզերք բառը նշանակում է մեծ եզերք (տի՝ մեծ): Այսինքն՝ տիեզերքն այն ահռելի տարածությունն է, որը լցված է հսկայական թվով տար­բեր չափեր և զանգվածներ ունեցող երկնային մարմիններով:

Աստղեր և համաստեղություններ: Անզեն աչքով գիշերը երկնքում կա­րելի է տեսնել մինչև 6000 աստղ, իսկ նույնիսկ փոքր աստղադիտակով կա­րելի է հաշվել միլիոնավոր աստղեր: Այդպիսի աստղ է նաև մեզ լավ ծանոթ Արեգակը։ Համեմատած Արեգակի հետ՝ մնացած աստղերը մեզնից շատ ավելի մեծ հեռավորությունների վրա են գտնվում, և դա է պատճառը, որ դրանք այդքան փոքր են երևում:

Իրականում աստղերը շիկացած, լուսարձակող հսկայական գազային մարմիններ են, որոնք հիմնականում կազմված են ջրածնից և հելիումից: Աստղերի ընդերքում գազերն ուժեղ սեղմված են ու շիկացած: Դրանց ջերմաստիճանը հասնում է միլիոնավոր աստիճանների: Աստղերն իրենց չա­փերով, զանգվածով և պայծառությամբ տարբերվում են միմյանցից: Արե­գակը միջին մեծությամբ աստղ է:

Աստղերը հավասարաչափ չեն բաշխված տիեզերքում: Դրանք, միա­վորվելով, կազմում են աստղային հսկայական խմբեր, որոնք կոչվում են գալակտիկաներ:

Դեռևս հին ժամանակներում երկն­քում աստղերի դիրքը որոշելու, միմյան­ցից տարբերելու համար մարդիկ աչքով տեսանելի աստղերը բաժանել են խմբե­րի և դրանք անվանել համաստեղություններ: Համաստեղությունները կոչել են կենդանիների, առասպելական հերոսների և այլ անուններով, օրինակ` Մեծ Արջ, Փոքր Արջ, Առյուծ, Վիշապ, Անդրոմեդա ե այլն: Ներկայումս գիտնականներն ամբողջ երկնակամարում առանձնացրել են 88 համաս­տեղություն, գալակտիկաներ: Մեր գալակ­տիկան, որում գտնվում են նաև Արե­գակը և Երկիրը, պարունակում է մոտ 100 միլիարդ աստղ: Բացի մեր գալակ­տիկայից՝ գոյություն ունեն հսկայական թվով այլ գալակտիկաներ:

Աստղային երկնքում առավել հեշտ է գտնել Մեծ Արջի համաստեղությունը, որի պայ­ծառ յոթ աստղի համախումբն անվանում են Շերեփ (դրանց դասավորու­թյունը նման է շերեփի): Եթե շերեփի երկու եզրային աստղերը մտովի միացնեք իրար և տեղափոխվեք այդ աստ­ղերի միջև հեռավորությունից մոտավորա­պես հինգ անգամ մեծ հեռավորություն, ապա կտեսնեք Բևեռային աստղը: Այդ աստղը երկնակամարում անշարժ է և միշտ ցույց է տալիս հյուսիսային ուղղությունը: Բևեռային աստղից սկսվում է Փոքր Արջի համաստեղությունը:

Կազմել ուսումնական նյութ նշվածներից մեկի մասին֊Վիկտոր Համբարձումյան, Անանիա Շիրակացի, Քարահունջ

Սիրելի սովորողներ, սկսվել է աշնանային ուսումնական արձակուրդը: Այն  հնարավորություն կտա կազմել մաթեմատիկական ուսումնական խաղերի, ինչպես նաև մաթեմատիկական ինքնաստուգման թեստերի փաթեթ, որն էլ ավելի հետաքրքիր կդարձնի մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացը։ Կկատարեք նաև գործնական աշխատանքներ, որի միջոցով կամրապնդեք  և առօրյա կյանքում կկիրառեք ձեր մաթեմատիկական գիտելիքները։

Դրա համար առաջարկում եմ

• լուծել, ինչպես նաև առաջարկել նոր տրամաբանական խնդիրներ
• Դիտել և սովորել quizizz.com-ով խաղ-վիկտորինա պատրաստելու տեսաֆիլմը
• Դիտել և սովորել google forms-ով ինքնաստուգման թեստերի, ֆլեշմոբների կազմում
• Պատրաստել մաթեմատիկական ուսումնական խաղեր, ինքնաստուգման թեստեր

Նախագծի  իրականացման ժամանակահատվածը՝  հոկտեմբերի 20-24:

Մասնակիցներ՝  4-5-րդ դասարանի սովորողներ

Նախագծի նպատակը՝

• Սովորողների ձեռք բերած գիտելիքների ամրապնդում
• Մտածողության զարգացում
• Ուսումնական խաղերի փաթեթի և ինքնաստուգման թեստերի փաթեթի կազմում
• Մեծացնել սովորողների սերն ու հետաքրքրությունը մաթեմատիկայի նկատմամաբ
•  Մաթեմատիկական գիտելիքները  առօրյա  կյանքում կիրառելու  կարողության ձևավորում։

Նախագծի կազմակերպումը՝

Սովորողներին  կառաջադրվեն՝

Տրամաբանական խնդիրներ

1. Կռահիր և ստացիր անհրաժեշտ թիվը։

Օրինակ՝ Ինչպե՞ս չորս  հատ  9-ով ստանալ 20։

99։9+9=20

Կարող եք օգտագործել թվաբանական գործողության նշաններ ու փակագծեր։

• Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 6։ 6-6+6
• Ինչպե՞ս երեք 5-ով ստանալ 30։ 5×5+5
• Ինչպե՞ս չորս 3-ով ստանալ 6։ 3-3+3+3
• Ինչպե՞ս հինգ հատ  2-ով ստանալ 28։ 22+2+2+2
• Ինչպե՞ս չորս 9 –ի  միջոցով  ստանալ 100։ 99+9:9
• Ինչպե՞ս երեք հատ 5–ի  միջոցով  ստանալ 20։ 5×5-5
• Ինչպե՞ս չորս 5 –ի  միջոցով  ստանալ 6։ 55:5-5
• Ինչպե՞ս հինգ  1-ով ստանալ 22։ (11+11)x1
• Ինչպե՞ս հինգ  2–ի  միջոցով  ստանալ 15։ 22:2+2+2
• Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 11։ 66:6
• Ինչպե՞ս չորս 7–ի  միջոցով  ստանալ 18: 77:7+7
• Սիրելի սովորողներ, կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ:
  Ինչպե՞ս հինգ 3–ի  միջոցով  ստանալ5 5+5-5

Ըստ անցած թեմաների կազմել խաղեր և վիկտորինաներ Quizizz.com ծրագրով

4.Սիրելի՛ սովորողներ միասին կիրականացնենք <<Ամենօրյա մաթեմատիկա>> նախագիծը, որի շրջանակներում պետք է կազմել և լուծել 5 խնդիր առօրյա կյանքից՝

Քանակի վերաբերյալ

Ժամանակի վերաբերյալ

Գնումների վերաբերյալ

Զանգվածի(կշիռ, քաշ)

Խնայողության վերաբերյալ